AKUT APANDİSİT

Apendiks kalın bağırsağın başlangıç kısmında yer alan ortalama 9 cm uzunluğunda ince tüp şeklinde bir organdır. Apendiksin vücutta ne işe yaradığı henüz net olarak bilinmemekle birlikte özellikle çocukluk çağında bağışıklık sistemi ile ilgili görevleri olduğu düşünülmektedir. 

Akut apandisit, genelde apendiksin herhangi bir nedenle (örneğin, dışkı, gıda parçacıkları) tıkanarak şişmesi ve iltihaplanması sonucu oluşur. Akut apandisit her yaşta oluşabilir, ancak bu durum 10-30 yaş aralığında daha sıktır. Müdahale edilmediğinde akut apandisit ciddi komplikasyonlarla hatta ölümle sonuçlanabilir. Bu nedenle apandisit en erken şekilde tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Akut apandisiti tehlikeli kılan iltihabın organın sınırları aşıp apseye ya da yaygın karın içi enfeksiyona dönüşmesi riskidir.

Akut apandisit diğer acil hastalıklarla karışabilir. Bunlar arasında en sık görülenler bağırsağın iltihabi hastalıkları, kadın üreme organlarına ait hastalıklar ve idrar yolu hastalıklarıdır.

En tipik belirti göbek çevresinde belli belirsiz ağrı olmasıdır ve bu ağrı saatler içerisinde karın sağ alt tarafında yoğunlaşıp şiddetlenir. Yürümek, öksürmek, hapşırmak ve bu alana baskı uygulamak ağrıyı daha da artırır. Bazen ağrı hastayı uykudan uyandırabilir. Ağrıya eşlik eden diğer belirtiler iştahsızlık, bulantı, kusma, gaz sancısı, karın şişkinliği, hafif ateş, kabızlık veya ishaldir. Bu belirtilerin hepsi bir hastada görülecek diye bir durum söz konusu değildir. Ancak karın ağrısı neredeyse tüm hastalarda görülmektedir.

Apandisit tanısında hastanın hikayesi ve karın muayene bulguları önemlidir. Tanıyı doğrulamak için karın ultrasonografisi genelde yeterli bir tetkiktir. Ancak, kadın hastalarda ve ultrasonografi ile şüphede kalınan hastalarda karın bilgisayarlı tomografi tetkikinden sıklıkla yararlanılır. Gebe kadınlarda ise tomografi yerine karın manyetik rezonans görüntüleme (MR) gerekebilir.

 

Akut apandisitin tedavisi ameliyattır. Ameliyatta ‘‘apendektomi’’ işlemi yapılır, yani apandis vücuttan çıkarılır. Apendisin çıkarılmasında laparoskopik veya açık cerrahi yöntemlerinden biri uygulanabilir. Laparoskopik cerrahi yani kapalı ameliyat, yaygın olarak tercih edilen yöntemdir. Bu ameliyat 3 adet küçük kesiden (1 cm ve 0.5 cm) video kamera eşliğinde gerçekleştirilir. Laparoskopik ameliyatın daha az ağrı, hızlı iyileşme, hastanede kısa yatış süresi ve iyi estetik sonuçlar gibi faydaları vardır.

 

Akut apandisit acil ameliyat gerektiren bir durumdur ve ameliyatın geciktirilmeden yapılması gerekir. Eğer geciktirilirse, apandisin delinmesi (patlaması) durumunda enfesiyon karın içine yayılabilir ve bu durum ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Eğer hastaneye başvurduğunuz zamanda apandis patlamışsa, etrafı bir apse ile kaplanmış ve karın içi dokular bu alanı sınırlamışsa öncelikle karın içine bir tüp (dren) yerleştirilip apsenin boşaltılması gerekebilir. Böyle bir durumda ameliyat enfeksiyon kontrol altına alındıktan birkaç hafta sonra yapılır.

 

Gebelik sırasında akut apandisit gelişebilir. Gebe bir kadında gebeliğe bağlı olarak ara ara geçici karın ağrısı, bulantı ve kusma olması beklenen bir durumdur. Ancak ağrı özellikle karnın sağ tarafında ise ve şiddetliyse mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekmektedir. Akut apandisit tanısı konursa geciktirilmeden ameliyat olmanız gerekmektedir. Aksi takdirde bu durum size ve bebeğinize zarar verebilir.